Biên bản Pháp 1-1 Ý: Thẻ đỏ của Upamecano phơi bày lỗ hổng thật sự dưới thời Zidane

Phút 85, Dayot Upamecano nhận thẻ vàng thứ hai. Trọng tài chính không do dự rút thẻ đỏ. Tôi ngồi lại với cuốn biên bản, ghi lại thời điểm, vị trí, khoảng cách và góc quan sát của trợ lý gần nhất. Trên khán đài Stade de France, tiếng hô Zizou vẫn chưa dứt. Đám đông đang sống trong bầu không khí mà tôi hiếm khi bắt gặp ở một trận vòng bảng Nations League: băng rôn chào mừng, loa thông báo nhà ga nhắc tên huyền thoại, và một thế hệ khán giả trẻ tin rằng đêm nay bóng đá Pháp bước sang trang mới. Biên bản của tôi lại ghi một con số khác: Pháp 1, Ý 1, và một tấm thẻ đỏ. Trận đấu này là màn ra mắt sân nhà của Zinedine Zidane trên cương vị huấn luyện viên đội tuyển Pháp. Trước đó, ông thắng hai trận sân khách đều với tỷ số 1-0, lần lượt trước Thổ Nhĩ Kỳ và Bỉ. Đêm nay là lần thứ ba cầm quân, và là lần đầu tiên ông đứng trước khán giả nhà. Phía bên kia là Italia của Roberto Mancini trong nhiệm kỳ thứ hai — một đội bóng đã thua đậm Bỉ, thắng Thổ Nhĩ Kỳ 4-1, rồi hòa ngay tại Paris. Kết quả ấy nói lên tính cách thất thường của người Ý, và cũng nói lên điều mà nhiều người bỏ qua: họ không đến đây để làm phông nền cho một lễ đăng quang. Về mặt chiến thuật, Pháp cầm bóng nhiều, dồn ép và tạo ra số lượng cơ hội đáng kể. Olise, Cherki, Doué và Dembélé hoán đổi vị trí liên tục quanh vòng cấm, tạo nên thứ bóng đá kiểm soát có nhịp. Nhưng khi đối đầu với một khối phòng ngự thấp và dày, họ chuyền mượt mà vẫn không mở được khóa. Bàn thắng duy nhất của Pháp đến từ một tình huống cố định: Cherki chuyền, Olise cuộn bóng qua hàng rào. Đây là tín hiệu quan trọng. Khi một đội cầm bóng nhiều nhưng chỉ ghi bàn từ bóng chết, nghĩa là hệ thống tấn công của họ đang thiếu một mũi khoan phá ở trung lộ. Phía Ý, họ phòng ngự thấp, phản công sắc. Kean có cơ hội tốt nhất hiệp một, Frattesi có cơ hội thứ hai. Bàn gỡ của họ đến từ một pha pressing tầm cao: Bastoni cướp bóng từ chân Da Cunha ngay trong vùng xây dựng của Pháp. Tôi xem lại băng nhiều lần. Đây không phải may mắn. Đây là một mẫu lỗi có thể lặp lại. Khi Pháp triển khai bóng từ tuyến dưới dưới áp lực, cấu trúc của họ lộ ra khoảng trống, và Da Cunha — người chịu trách nhiệm kết nối — là mắt xích mỏng nhất. Đến đây, tôi phải nói thẳng điều mà khán đài không muốn nghe. Ánh mắt nào cũng có điểm mù, chỉ khác là ta có dám soi vào hay không. Đêm nay, điểm mù của Pháp không nằm ở hàng công. Nó nằm ở khả năng chống pressing và ở kỷ luật phòng ngự. Upamecano nhận thẻ vàng thứ hai ở phút 85 vì một pha vào bóng muộn. Với một trung vệ đã bị đặt dưới áp lực suốt trận, việc nhận thẻ thứ hai ở thời điểm này là hệ quả logic của sự mất tập trung, không phải một tai nạn. Luật đơn giản: hai thẻ vàng trong một trận đồng nghĩa thẻ đỏ và thường kèm án treo giò một trận. Án phạt ấy sẽ khiến anh vắng mặt ở cuộc tái đấu với Bỉ — trận đấu quyết định của bảng đấu này. Tôi muốn dừng lại ở đây một chút, vì đây là chỗ mà dư luận thường đi sai hướng. Sau trận, Zidane nói đội của ông xứng đáng hơn, rằng kết quả này là đáng khích lệ. Đó là câu nói chuẩn mực của một huấn luyện viên mới, người cần bảo vệ tinh thần cầu thủ và hấp thụ áp lực về phía mình. Nhưng nếu ta chỉ nghe câu nói ấy, ta sẽ bỏ qua điều mà biên bản cho thấy: Pháp tạo ra khối lượng cơ hội nhưng chỉ ghi một bàn, và bàn thua đến từ lỗi của chính họ. Quá trình tốt hơn kết quả — nhưng một quá trình phụ thuộc vào bóng chết và vào phong độ cá nhân của một cầu thủ thì rất mong manh. Olise ghi bàn ở hai trận liên tiếp. Cậu ấy đang là mũi nhọn số một của Pháp. Nhưng hai trận là mẫu quá nhỏ để khẳng định bất cứ điều gì. Tôi đã chứng kiến quá nhiều trường hợp bị truyền thông đẩy lên đỉnh rồi bị chính truyền thông đánh sập. Huyền thoại kể chuyện bằng danh tiếng; tôi kể chuyện bằng biên bản trận đấu. Và biên bản chỉ ghi: một cầu thủ ghi hai bàn trong hai trận, chưa đủ để viết nên một câu chuyện lớn. Điều đáng chú ý là Pháp chơi những phút cuối với mười người vẫn tạo được cơ hội qua Camavinga trong thời gian bù giờ. Đội bóng giữ ý định tấn công nhưng đánh đổi sự vững chắc phòng ngự. Đây là lựa chọn có thể hiểu được, nhưng cũng là lời cảnh báo: nếu Pháp tiếp tục đặt cược vào tấn công khi đã mất người, họ sẽ trả giá ở một trận đấu lớn hơn. Về tổng thể, bảng đấu này là một cụm rất mạnh: Pháp, Ý, Bỉ và Thổ Nhĩ Kỳ. Một trận hòa trên sân nhà trước Ý không phải thảm họa. Nhưng nó cũng không phải một tuyên bố. Điều tôi quan tâm hơn là các tín hiệu cần theo dõi: khả năng chuyển hóa cơ hội của Pháp trong thế trận tấn công, sự ổn định của tuyến phòng ngự sau án treo giò của Upamecano, và cách Zidane xoay tua hàng thủ cho trận gặp Bỉ. Tôi từng viết rằng trận đấu không kết thúc khi hết giờ; nó kết thúc khi ta đối diện với cái sai của mình. Đêm nay, Pháp chưa đối diện với điều đó. Họ vẫn còn trong tuần trăng mật. Nhưng tuần trăng mật nào cũng có ngày kết thúc, và trận gặp Bỉ tại Stade de France có thể là ngày ấy. Một đội bóng muốn đi xa không thể chỉ sống bằng ký ức của một huyền thoại trên băng ghế huấn luyện. Họ phải sống bằng những bàn thắng từ bóng sống, và bằng sự tỉnh táo ở những phút cuối cùng.