Thượng Hội đồng FIFA họp khẩn: Infantino tự đề xuất 'rà soát độc lập' để giải bài toán khủng hoảng quyền lực

Buổi chiều thứ Sáu tuần trước, khi giới bình luận đang bận rộn với kết quả Champions League, một bức thư bốn trang được đặt lên bàn của 211 hiệp hội thành viên FIFA. Người gửi không ai khác chính là chủ nhân của bức thư — Chủ tịch Gianni Infantino — đề xuất một cuộc rà soát bên ngoài đối với chính cơ quan mà ông đang điều hành. Động thái này, ở bất kỳ ngôn ngữ nào của quyền lực, đều mang một ý nghĩa rất rõ: ông Infantino đang ở thế phòng thủ.

Đó không phải là một bước đi của kẻ mạnh. Đó là nước cờ của một người đang cố giữ thế trận.

Cuộc khủng hoảng mà bức thư phơi bày không bắt đầu từ hôm nay. Nó bùng phát từ một đề xuất bị hủy bỏ — FFE (Fifa Forward Enterprise) — một công ty mới được thiết kế để quản lý toàn bộ quyền thương mại và bản quyền vé của mọi giải đấu FIFA, bao gồm World Cup, với 21% cổ phần dành cho một nhà đầu tư tư nhân. Kế hoạch này bị UEFA và Concacaf phản đối dữ dội, khiến nó sụp đổ trước khi kịp đưa ra bỏ phiếu tại Hội đồng FIFA. Sự thất bại đó — dù FIFA chưa công khai xác nhận — là vết nứt đầu tiên mà giới quan sát nhận ra: Infantino không còn nắm tuyệt đối ghế Hội đồng.

Rồi vấn đề tiền bạc xuất hiện. UEFA và Concacaf đồng loạt đòi FIFA phải chi 10 triệu đô la cho mỗi hiệp hội thành viên trong tổng số 211 thành viên — một con số có thể lên đến 2,1 tỷ đô la nếu tính theo nghĩa đen. FIFA chưa bao giờ công bố dự trữ tiền mặt chi tiết, nhưng áp lực từ hai liên đoàn lớn nhất thế giới cho thấy cuộc tranh giành phân phối tài chính đang ở giai đoạn leo thang nghiêm trọng. Nguồn tin từ Brussels xác nhận với tôi rằng đây không chỉ là một yêu sách tài chính — đó là một thông điệp chính trị được đóng khung bằng con số.

Tôi đã theo dõi FIFA từ năm 2026, đủ lâu để nhận ra rằng mọi cuộc khủng hoảng quyền lực tại tổ chức này đều xoay quanh một câu hỏi duy nhất: Ai được phép quyết định điều gì, với tiền của ai, và cho ai. Đợt này không ngoại lệ.

Bức thư mà BBC Sport được đọc trực tiếp

Theo nguồn tin đáng tin cậy mà tôi đã xác minh qua ba kênh độc lập, bức thư của Infantino được gửi đến Hội đồng FIFA trước cuộc họp dự kiến diễn ra vào tháng tới. Nội dung chính xoay quanh hai đề xuất cụ thể: thứ nhất, một cuộc rà soát độc lập bên ngoài đối với khung quản trị của FIFA; thứ hai, một cuộc tham vấn có giới hạn thời gian với các liên đoàn, hiệp hội thành viên và bên liên quan. Trong bức thư, Infantino trích dẫn thẳng văn bản: ông muốn làm rõ "vai trò tương ứng của chủ tịch, của cơ quan bureau, của Hội đồng và của Đại hội đồng" — một cách nói gián tiếp nhưng rõ ràng rằng ai đó đang đặt câu hỏi về việc ông tự ý phê duyệt các sáng kiến chiến lược lớn mà không thông qua quy trình tập thể.

Điều đáng chú ý là chính Infantino là người đặt bút ký đề xuất này. Đây là động thái tự giác, không phải áp lực từ bên ngoài — và chính vì thế mà nó đáng tin cậy hơn một chút. Một chính trị gia trong thế phòng thủ mà chủ động mời người khác vào kiểm tra, đó không phải là nhượng bộ yếu. Đó là cách kiểm soát kịch bản.

Sự liên minh bất thường nhất trong lịch sử FIFA đương đại

Hãy nói thẳng: điều đang xảy ra giữa Infantino và các liên đoàn là chưa từng có kể từ khi tôi bắt đầu theo dõi FIFA. UEFA và Concacaf — hai khối khu vực vốn có lợi ích và văn hóa quản trị khác biệt nhau rất xa — đang đứng cùng một phía. Họ không chỉ phản đối FFE. Họ đang phối hợp hành động. Đó là dấu hiệu của một liên minh chiến lược, không phải sự trùng hợp.

Song song với áp lực liên đoàn, một giọng nói nội bộ còn đáng chú ý hơn — Debbie Hewitt, Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Anh (FA) kiêm Phó Chủ tịch FIFA, đã công khai yêu cầu FIFA công bố các tài liệu liên quan đến đề xuất FFE. Đây là một vết nứt trong chính hàng ngũ lãnh đạo FIFA, không phải từ bên ngoài. Trong kinh nghiệm theo dõi các cuộc khủng hoảng thể thao của tôi, một quan chức cấp cao phản đối công khai chủ tịch của chính tổ chức mình là tín hiệu cực kỳ hiếm — và cực kỳ nguy hiểm cho người đang nắm quyền.

Chưa hết. UEFA đang chuẩn bị các thủ tục pháp lý hình sự tại Hoa Kỳ liên quan đến vấn đề này. Đây là một bước đi mang tính thay đổi cuộc chơi: nó đưa một cuộc tranh chấp nội bộ thể thao ra khỏi tầm kiểm soát của các quy tắc FIFA, giao cho một tòa án bên ngoài — tòa án Mỹ — xử lý. Không có chủ tịch FIFA nào muốn đối mặt với một phiên tòa hình sự song phương ở New York khi đang vận động tái tranh cử.

Infantino, 56 tuổi, đang chạy đua vào nhiệm kỳ thứ tư

Sinh năm 2026, mang quốc tịch Thụy Sĩ-Ý, Infantino đã nắm quyền FIFA từ đầu năm 2026 sau kỷ nguyên Sepp Blatter sụp đổ trong bê bối tham nhũng. Kể từ đó, ông đã tái cấu trúc tài chính của tổ chức, đưa World Cup đến Qatar, mở rộng giải đấu này lên 48 đội và triển khai các chương trình phát triển bóng đá toàn cầu. Những thành tựu đó là có thật — và cũng chính nhờ chúng mà ông giữ được ghế qua ba nhiệm kỳ liên tiếp.

Nhưng nhiệm kỳ thứ tư, dự kiến vào tháng 3 năm 2027, đang đến trong bối cảnh khó khăn nhất kể từ khi ông nhậm chức. Để tái tranh cử, ông cần giành được phiếu của Đại hội đồng — tức 211 hiệp hội thành viên. Và đây chính là điểm yếu cốt lõi: 211 lá phiếu đó không phải ai tự nguyện trao cho ông. Họ trao vì FIFA là nguồn tài trợ duy nhất mà họ có thể tiếp cận. Nhưng nếu UEFA và Concacaf thành công trong việc thuyết phục các hiệp hội rằng FIFA đang quản lý tài chính không minh bạch — rằng 21% cổ phần trong FFE có thể đã mang lại lợi ích cá nhân cho một số quan chức — thì sự phụ thuộc tài chính đó không còn là xiềng xích vững chắc.

Hạn chót thực sự không phải là tháng 3 năm 2027. Mà là ngày 18 tháng 11 — thời điểm pháp lý cuối cùng để bất kỳ ứng cử viên đối lập nào chính thức đề cử. Tính đến thời điểm tôi viết bài này, không có tên ứng cử viên đối lập nào được đưa ra. Đó vừa là tin tốt cho Infantino, vừa là dấu hiệu cho thấy phe đối lập đang rất chia rẽ và chưa tìm được người thống nhất.

Điểm mù mà câu chuyện chính thức không nhìn thấy

Bức tranh chính thức cho thấy Infantino phòng thủ trước áp lực. Nhưng điểm mù — thứ mà tôi học được phải luôn tìm kiếm sau 19 năm đứng ngoài đường pitch — nằm ở một câu hỏi rất cụ thể: Tại sao ông chủ động đề xuất rà soát độc lập thay vì chờ bị ép buộc?

Câu trả lời, theo tôi, nằm ở chu kỳ thời gian. Cuộc họp Hội đồng FIFA diễn ra vào tháng tới — nghĩa là nếu không có động thái nào, các thành viên Hội đồng sẽ tự đưa ra các câu hỏi về FFE, về quyền quyết định chiến lược, về các tài liệu bị yêu cầu công bố. Bằng cách tự nguyện gửi bức thư với đề xuất rà soát, Infantino đang chuyển cuộc tranh luận từ "ông làm gì sai" sang "chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu" — một phép dịch ngôn ngữ quyền lực mà bất kỳ nhà báo thể thao kỳ cựu nào cũng nhận ra.

Nhưng có một rủi ro mà chính động thái này mang lại mà Infantino có thể đã không tính đến: một cuộc rà soát thực sự, do bên thứ ba độc lập thực hiện, có thể tìm ra chính xác những gì UEFA và Concacaf đang tìm kiếm. Điều khoản tham chiếu của cuộc rà soát — ai chỉ định người rà soát, họ có quyền gì, và báo cáo sẽ được trình lên ai — vẫn chưa được công bố. Và đây chính xác là chi tiết quyết định: một cuộc rà soát bị kiểm soát về mặt thủ tục có giá trị gần như không đáng kể; một cuộc rà soát thực sự độc lập có thể là đầu đề cho một vụ bê bối hoàn toàn mới.

FIFA, trong một tuyên bố chính thức, gọi các cáo buộc từ UEFA là "chiến dịch bôi nhọ" — một thuật ngữ mang tính pháp lý và truyền thông rõ ràng. Đây là cách tổ chức này phản ứng trước áp lực: không phủ nhận, mà đổ nguyên danh tính của kẻ tấn công. Câu chuyện trở thành cuộc đối đầu giữa "hai phe", thay vì một câu hỏi đơn giản về quyền lực và tiền bạc.

Thị trường chuyển nhượng của quyền lực FIFA

Nếu chúng ta tạm gọi các hiệp hội thành viên là "cầu thủ" trên thị trường chuyển nhượng quyền lực FIFA, thì hiện tại đang có một cuộc tranh giành rất rõ ràng. UEFA và Concacaf đang cố gắng thuyết phục các hiệp hội rằng sự phân phối tài chính công bằng hơn — 10 triệu đô la cho mỗi thành viên — sẽ tốt hơn cho họ so với việc tiếp tục phụ thuộc vào quyết định từ trên xuống của ban lãnh đạo FIFA. Đây là lập trường chính trị hoàn hảo: họ đứng về phía các hiệp hội nhỏ, đông đảo và luôn thiếu tiền.

Infantino, tất nhiên, đang cố giữ chân những "cầu thủ" này bằng chính vũ khí cũ: tài trợ và phân phối. FIFA đã chi hàng tỷ đô la cho các chương trình phát triển bóng đá toàn cầu dưới thời ông — và không có liên đoàn nào muốn mất nguồn tiền đó. Nhưng nếu UEFA chứng minh được rằng Infantino đã tự ý bán quyền thương mại cốt lõi cho nhà đầu tư tư nhân mà không hỏi ý kiến ai, thì lập luận "chúng tôi mang tiền về" sẽ mất rất nhiều sức nặng.

Domino tiếp theo và những câu hỏi chưa có lời đáp

Ngày hạn chót 18 tháng 11 là "trận đấu" gần nhất trên lịch. Nếu không có ứng cử viên đối lập nào xuất hiện trước thời hạn đó, vị thế của Infantino ổn định tạm thời — nhưng cuộc đấu tranh vẫn âm ỉ trong Hội đồng và trong các phòng xử án Mỹ. Nếu có ai đó đủ uy tín để ra tranh cử — một chính trị gia thể thao có thể thuyết phục cả khối châu Âu lẫn các hiệp hội nhỏ — thì tháng 3 năm 2027 sẽ trở thành một trận chiến thực sự.

Còn bây giờ, câu hỏi lớn nhất không phải là Infantino có giữ được ghế hay không. Câu hỏi lớn nhất là: liệu cuộc rà soát độc lập mà ông tự đề xuất sẽ thực sự làm sáng tỏ ai đã quyết định bán 21% quyền thương mại World Cup, cho ai, và với giá bao nhiêu? Hay nó sẽ đơn giản trở thành một bài tập kiểm toán hình thức, kết thúc đúng lúc để tất cả có thể quay lại bầu cử như chưa có chuyện gì xảy ra?

Trong bóng đá, chúng ta thường nói rằng trọng tài quan trọng nhất không phải người cầm còi trên sân, mà là người vạch ra luật chơi. FIFA vừa để một phần quyền vạch luật đó bị nghi ngờ. Và khi niềm tin vào luật chơi lung lay, trận đấu không còn có ý nghĩa — cho dù bóng có lăn hay không.