Man United hòa Fulham 1-1: nhịp tấn công gãy trước khối phòng ngự lùi sâu

Phút 89 tại Craven Cottage, bóng từ chân Matheus Cunha đi vào lưới và khán đài khách vỡ ra. Người ta nhớ bàn thắng, tôi nhớ khoảng lặng sau tiếng còi. Cầu thủ Fulham đứng yên, hai tay chống hông, thở ra một hơi dài. Đó là tư thế của người vừa hiểu mình bị lấy đi hai điểm, và cũng vừa hiểu rằng đối thủ trước mặt chỉ gỡ hòa được bằng một pha bóng lộn xộn trong vòng cấm. Manchester United rời sân với tỉ số 1-1. Cảm giác đi kèm là sự hoang mang, không hề nhẹ nhõm. Fulham bước vào trận này ở vị trí cuối bảng, không có phong độ, không có gì đáng để đối phương phải tính toán kỹ. Vậy mà suốt hiệp hai, đội chủ nhà phòng ngự bằng một khối lùi sâu nằm gọn trong khoảng ba mươi mét cuối sân, và Manchester United không tìm ra nổi một ý tưởng đủ sắc để bóc tách khối đó. Sau năm vòng, đội bóng của Carrick có 5 điểm, nằm ở nửa sau bảng xếp hạng, kém vị trí thứ tư bốn điểm. Khoảng cách ấy nghe thì nhỏ, nhưng nó chỉ nhỏ trên giấy. Nhịp thi đấu mới là thứ nói lên tất cả. Phòng ngự là nghệ thuật giữ im lặng đúng lúc. Fulham làm điều đó rất giỏi. Họ lùi về, giữ khoảng cách giữa các tuyến, không lao ra tranh bóng ở khu vực giữa sân, chấp nhận để đối phương chuyền ngang. Bóng chạy từ cánh trái sang cánh phải, từ tuyến giữa về hàng thủ, rồi lại trở ra. Hai hàng bốn người của Fulham gần như không di chuyển theo chiều dọc, chỉ trượt ngang theo trái bóng. Cái họ cần là sự kiên nhẫn, bởi ai cũng biết rằng đội khách sẽ sớm tự đánh mất nhịp của mình. Nếu chỉ đọc bảng thống kê, người ta sẽ tin rằng Manchester United đã chơi một trận áp đảo. Họ cầm bóng 58%, tung ra 29 cú sút, hưởng 13 quả phạt góc, thực hiện 606 đường chuyền với độ chính xác lên tới 90%. Những chỉ số ấy thuộc về một đội bóng kiểm soát hoàn toàn thế trận. Nhưng bóng đá không được quyết định bằng khối lượng công việc, mà bằng chất lượng của khoảnh khắc cuối cùng. Chỉ số bàn thắng kỳ vọng của họ dừng ở 1,6. Cả trận, Manchester United chỉ sút trúng đích 6 lần và tạo ra được 2 cơ hội thực sự nguy hiểm, ít hơn cả Fulham với 3 lần. Nhìn sâu hơn vào các pha dứt điểm, họ sút ra ngoài 10 lần và để đối phương chặn 13 quả. Trong 29 cú sút, 17 lần được thực hiện trong vòng cấm và 12 lần từ bên ngoài. Tỉ lệ chuyển hóa thành bàn thắng như vậy là quá thấp so với khối lượng bóng mà họ nắm giữ. Nói cách khác, các cầu thủ tấn công của Manchester United đang sút cầu may nhiều hơn là dứt điểm có chủ đích. Khi cơ hội chưa đủ rõ, họ vẫn quyết định tung chân. Chính điều đó lý giải vì sao chỉ số bàn thắng kỳ vọng lại thấp trong khi số lần dứt điểm lại cao đến vậy. Bàn thua phơi ra toàn bộ vấn đề của họ ở thời điểm này. Kobbie Mainoo nhận bóng trước vòng cấm và cố gắng đẩy lên thật nhanh cho Cunha ở giữa sân. Vấn đề nằm ở chỗ Cunha không phải mẫu tiền đạo cắm đích thực. Tiền đạo người Brazil quá mỏng so với Calvin Bassey và bị hậu vệ đối phương hạ gục ngay lập tức. Cunha tìm tiếng còi của trọng tài, nhưng tiếng còi không đến. Bassey dốc bóng thẳng xuống vòng cấm và tung chân dứt điểm. Senne Lammens xuất sắc cản phá. Rồi đến lượt Lisandro Martinez. Trung vệ người Argentina không cần phải hãm bóng cho Lammens, thủ môn vừa phải đổ người ở góc đối diện để băng về khống chế. Anh có đủ thời gian và đủ kỹ năng để phá bóng ra ngoài. Sự an toàn của khung thành phải là ưu tiên hàng đầu, thế nhưng cựu cầu thủ Ajax chọn phương án mạo hiểm. Giải đấu mới đi qua năm vòng và Martinez đã mắc hai lỗi trực tiếp dẫn tới bàn thua, lần trước là pha mất bóng bất cẩn trong trận gặp Ipswich Town. Anh vẫn chưa rút ra bài học nào từ lối chơi phiêu lưu của chính mình. Ở tuyến giữa, Bruno Fernandes vẫn là linh hồn của đội. Nhưng tiền vệ người Bồ Đào Nha không giỏi tạo ra những pha phối hợp để đồng đội phá vỡ khối phòng ngự lùi sâu. Anh rất mạnh ở những đường chuyền xuyên tuyến chớp nhoáng, kiểu đường chuyền chỉ phát huy tác dụng trong phản công. Khi đối thủ dựng lên nhiều lớp phòng ngự, số 8 của Manchester United gần như vô hại trong vai trò kiến thiết. Cầm bóng ở rìa vòng cấm, Bruno Fernandes có xu hướng tạt hoặc sút chứ ít khi bật tường tam giác. Vài năm trước, kiểu chơi đó còn tạo được bất ngờ. Còn hiện tại, mọi hậu vệ ở Ngoại hạng Anh đều được dặn phải tập trung chống những quả tạt từ chân Bruno Fernandes. Anh vẫn là người chuyền nhiều nhất đội, vẫn là người đá phạt tốt nhất đội, nhưng những phẩm chất đó không giúp ích gì khi cả mười một cầu thủ đối phương đều đứng trong phần sân nhà. Chính lối chơi ấy khiến các đợt tấn công của Manchester United trở nên lắt nhắt và nhàm chán. Họ biết chắc mình phải đối đầu với một hàng phòng ngự gồm mười một người, thế nhưng vẫn rề rà chờ đồng đội lên chiếm vị trí. Trong khi đó, gần như mọi đội bóng ở Ngoại hạng Anh đều biết chơi phòng ngự lùi sâu. Đây là kỹ năng cơ bản, không phải chiến thuật cao siêu gì. Cách giải thích dễ nghe nhất cho chuỗi trận này là Manchester United thiếu một trung phong đích thực. Nghe hợp lý, và cũng rất tiện. Nhưng nhìn vào cách bàn thua diễn ra và cách 29 cú sút được phân bổ, vấn đề nằm ở cấu trúc triển khai bóng chứ không nằm ở chân của một cá nhân nào. Đội bóng không thiếu người dứt điểm. Họ thiếu một nhịp đủ chậm để kéo khối phòng ngự ra khỏi vị trí, và thiếu một nhịp đủ nhanh để kết thúc khi khoảng trống vừa mở ra. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, những đội bế tắc trước khối lùi sâu hiếm khi giải quyết được vấn đề bằng cách mua thêm tiền đạo. Cái thiếu thường là một cầu thủ dám giữ bóng lâu hơn một nhịp ở khu vực giữa sân, chấp nhận bị áp sát để mở ra đường chuyền thứ ba. Manchester United hiện không có ai làm việc đó. Bóng đến chân ai thì người đó xử lý trong vòng một giây, rồi trả lại nhịp cũ cho đối phương. Cũng phải nói thêm về cách chúng ta đọc trận đấu. Bàn thắng kỳ vọng đã bị lạm dụng đến mức nó trở thành lời giải thích thay cho việc quan sát. Một chỉ số 1,6 không nói được rằng Mainoo đã chọn sai thời điểm để đẩy bóng lên, cũng không nói được rằng Bassey thắng Cunha trong một pha tranh chấp mà lẽ ra không nên tồn tại. Những quyết định ấy mới là thứ quyết định kết quả, không phải ô vuông trên màn hình. Nếu Carrick và Bruno Fernandes không cải thiện khả năng tấn công trước khối phòng ngự lùi sâu, câu chuyện ghi bàn của Quỷ đỏ tại Ngoại hạng Anh sẽ tiếp tục khó khăn. Beat kể nhịp bằng trái bóng, nhưng trái tim giữ nhịp bằng ký ức. Manchester United của hiện tại đang đánh mất cả hai thứ đó cùng lúc. Trận tiếp theo sẽ cho thấy liệu họ có dám chơi chậm hơn để đi xa hơn, hay vẫn tiếp tục sút nhiều hơn để ghi ít hơn.